روز جهانی پناهنده (20 ژوئن)، روزی است که کميساريای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد تلاش میکند به جهانيان يادآوری کند ميليونها انسان پناهنده که مجبور به ترک خانه خود شدهاند، با چه مشکلاتی روبرو هستند.
به همین مناسبت و با هدف کمک به ارتقای سطح زیستبوم جامعه مهاجرین ساکن در مهمانشهر شهید ناصری ساوه، روز شنبه 30 خرداد 1405 بازدید میدانی ویژهای از سوی «اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری مرکزی» و «کانون علمی فرهنگی نخبگان افغانستان» شعبه قم، صورت گرفت.
برای رفتن به اردوگاه یا مهمانشهر شهیدناصری ساوه، استان مرکزی باید از جاده احمدآباد به سمت روستاهای «باغ شیخ» و «طراز ناهید» مسیر را ادامه داد تا بعد از حدود نیمساعت رانندگی وارد «یک افغانستان کوچک» شد. در اینجا مردمانی زندگی میکنند که لباس، زبان، آداب و رسوم و سنتهای سرزمین مادریشان را همچنان حفظ کردهاند…
بازدید تخصصی در راستای اجرای تفاهم نامه مشترک
پیرو تفاهم نامه همکاری بین دانشگاه علامه طباطبایی و اداره کل امور اتباع و مهاجرین استان مرکزی، این بازدید جهت پایش اولیه وضعیت موجود و تدوین نقشه راه برای اجرای برنامههای هدفمند و موثر برای کمک به ارتقای سطح فرهنگی و اجتماعی مهاجرین ساکن این مهمانشهر انجام شد.
در این بازدید که با حضور دبیر و معاون کانون نخبگان افغانستان و با همراهی اعضای کمیتههای تخصصی «توسعه سلامت روان مهاجر»، «حقوقی»، «خانواده» و «مرکز توانمندسازی مهاجر» و با حضور و همراهی نمایندگان اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان مرکزی و مسئول مهمانشهر انجام شد و ضمن ارزیابی میدانی، زمینههای عملیاتی برای اجرای طرحهای حمایتی و توانمندسازی جامعه مهاجرین را مورد بررسی و واکاوی قرار داده شد.
بازدید از مهمانشهر شامل ساختمان اداری در حال بازسازی، مرکز بهداشت، کتابخانه، مرکز کارآفرینی و بخش های مسکونی مهمانسرا بود. اکثریت نیروهای فعال در این بخش ها مانند پزشک، ماما، مراقبان بهداشتی و مسئول کتابخانه، از خود مهاجرین افغانستانی ساکن این مهمانسرا و یا ساکن شهر ساوه هستند. به گفته مسئول مرکز بهداشت، حدود 50 مراقب بهداشتی ساکن مهمانشهر با آموزش هایی که دیده اند، با مرکزبهداشت همکاری دارند.
عدم حضور دندانپزشک، پزشک متخصص زنان، روانپزشک و روان شناس از مشکلات عمده این مرکز بهداشت است.
کتابخانه این مهمانشهر در فضای بزرگ، اما امکانات محدود فعالیت می کند. تعداد کتابهایی که مناسب کودکان و نوجوانان باشد، بسیار محدود است. اما خانم افغانستانی مسئول این کتابخانه با انگیزه خوبی، حضور و فعالیت دارد.
یک مرکز آموزش خیاطی هم با حمایت سازمان های بین المللی حدود دو ماه است که فعالیت هایش را شروع کرده و تعدادی از دختران جوان، مشغول کارآموزی هستند.
به گفته آقای نظری، مسئول مهمانشهر شهید ناصری، این مهمانشهر از حدود سال 1367 فعال شده و در حال حاضر حدود 6 هزار نفر از مهاجرین افغانستانی در آن سکونت دارند که بطور عمده از قوم پشتون و همچنین ازبک، هزاره و دیگر قومیت ها هستند. به گفته ایشان، یکی از چالش های قابل توجه، ترک تحصیل دختران و پسران در مقاطع متوسطه اول و دوم است. ازدواج زودهنگام، سختگیری برخی خانواده ها در مورد تحصیل دختران، سرکار رفتن پسران برای تامین هزینه های زندگی از دلایل عمده ترک تحصیل دانش آموزان است.
برگزاری انتخابات شورای مردمی برای مدیریت این مهمانشهر از دستاوردهای اخیر بوده که امید مشارکت در فعالیت های اجتماعی و فرهنگی ساکنین را افزایش داده است.
🔹محورهای تفاهم و چشمانداز عملیاتی:
در نشست تخصصی که در سالن جلسات مرکز بهداشت این مهمانشهر و با هدف همافزایی نهادی برگزار شد، موارد کلیدی ذیل جهت پیگیری و اجرا نهایی گردید:
عملیاتیسازی تفاهمنامه سهجانبه: برنامهریزی جهت اجراییسازی دقیق تفاهمنامه منعقده میان دفتر امور اتباع و دانشگاه علامه طباطبایی با تسهیلگری فعال کانون علمی – فرهنگی نخبگان افغانستان
توانمندسازی ساختارمند: تدوین چارچوب قرارداد یکساله در راستای ارتقای مهارتها و توانمندسازی مهاجرین، با مشارکت نهادهای بینالمللی و با بهرهگیری از ظرفیتهای شورای خودگردان مهمانشهر
طرحهای جهادی: توافق بر سر اجرای طرح های جهادی با محوریت فعالیت های آموزشی، فرهنگی و مهارت های کسب و کار برای خانوادهها و کودکان ساکن در مهمانشهر
قابل ذکر است که «دانشگاه علامه طباطبایی» با مشارکت «کانون علمی – فرهنگی نخبگان افغانستان»، فعالیت های مشترک در حوزه های مرتبط با مهاجرین افغانستانی را با محوریت «مرکز توسعه سلامت روان مهاجر» درسال 1398 با مشارکت اداره سلامت شهرداری در شهر تهران، و در سال 1402 با مشارکت اداره کل امور اتباع و مهاجرین استان قم در شهر قم شروع کرده و استان مرکزی سومین همکاری مشترک در این حوزه است.
